Drie dagen terug werd ik via een twitterbericht van Saskia Noort gewezen op een krantenbericht over de dood van een baby van ruim zeven maanden. De ouders zijn volgens de krant twee flexitariërs. Ik wist niet wat dat betekent. Ik heb het opgezocht: ze volgen een dieet waarbij een of meer dagen in de week geen vlees gegeten wordt. De verdere uitleg was dat ze een natuurvoedingswinkel hebben en dat ze hun zoontje vier maanden lang alleen graanmelk, rijstmelk, havermelk, quinoamelk en boekweitmelk gaven. Alternatieve voeding, omdat het met drinken niet goed ging en ze dus vanaf ongeveer de derde maand overstapten op iets anders dan melk. Ze dachten dat hun kindje allergisch was voor melk, zonder dat verder te onderzoeken. Twee oudere kinderen hadden deels ook dat soort melk gekregen en die waren helemaal gezond.
Dit soort berichten zijn voor een vader met een kind in precies dezelfde leeftijd vreselijk. Allereerst omdat het verlies je aangrijpt, verder omdat de keuzes voor iedere ouder hetzelfde zijn en zo’n bericht je terugwerpt op je eigen keuzes. Ze worden gelyncht, die ouders. Op internet. Ze komen voor het gerecht, en hoe zeer ik hun keuzes veroordeel, ik ben geen voorstander van dergelijke, vooral digitale, lynchpartijen en ook niet van rechtzaken. De keuzes van die ouders zijn hun keuzes geweest en ze pakten totaal verkeerd uit en dat kindje had de pech dat zijn ouders die keuzes maakten.
Die Vlaamse ouders, ze woonden in Beveren, dachten oprecht dat ze hun best deden, ook al gaven ze hun kindje voeding waar helemaal geen voedingsstoffen voor een baby in zitten, niet de vereiste eiwitten, mineralen en vitamines. Niks. Het jongetje woog 4,3 kilo, en ieder consultatiebureau zou direct alarm slaan. ter vergelijking: onze zoon van zeven en een halve maand weegt 8,2 kilo en zit zo ongeveer op een gemiddeld gewicht. Waarschijnlijk bezochten die ouders geen consultatiebureau en deden ze geen inentingen, iets wat in Amsterdam ook veel voorkomt. Ouders die menen dat hun kindje zo’n prikje beter kan ontlopen omdat ze kinkhoest en difterie ook wel zullen ontlopen. De pijn van de prik is dan groter dan het risico op ziektes die niemand meer kent, juist omdat het vaccinatieprogramma zo goed werkt, maar daar denken ze niet aan. Dat vervolgens op scholen in de Watergraafsmeer weer kinkhoest uitbreekt omdat te weinig kinderen ingeënt zijn is een vervelende bijkomstigheid. Het programma werkt alleen als iedereen meedoet. Ouders die voor zichzelf kiezen denken niet aan anderen, zo simpel is het.
Ik sprak Saskia twee dagen later bij een borrel van de uitgeverij waar haar thrillers verschenen en waar mijn thriller ook ondergebracht is, op een dakterras in Amsterdam. We spraken kort over die Vlaamse natuurvoedingsouders. Dat verhaal zou je in een boek moeten vatten, zei Saskia. Niemand gelooft die keuzes, zei ik. Als je die twee in een boek kunt stoppen en hun keuzes in proza kunt verantwoorden, dat zou heel knap zijn.
Ik had die kleine meegenomen en die jongen hield zich heel goed tussen al die mensen en in die muziek, bij vreemden op schoot. Hij was de enige baby bij de borrel, en op een gegeven moment werd hij moe en begon hij te zeuren en ik wilde toch nog even tegen die wat zeggen en van die afscheid nemen, dus die jongen werd er niet vrolijker van, en misschien waren er daar ook wel mensen die dachten: wat een vreselijke vader, laat dat kindje toch thuis of laat hem slapen, geef hem fatsoenlijk zijn rust en eten.
Een kindje meenemen naar een borrel is iets anders dan een kindje van vier maanden quinoamelk geven, maar in feite is het ook hetzelfde; de keuzes zijn hetzelfde. Nu kreeg die kleine van mij toen we thuis waren en hij in de kinderwagen even geslapen had, een hele banaan en daarna een fles van 200 ml melk met vijf scheppen pap erin en sliep hij die nacht heel goed, aan dat voeden en slapen gaan dezelfde keuzes vooraf. Dat kindje had moeite met drinken, dat geeft vreselijke stress. Het liefst heb je regelmaat, ook wat betreft tijden. Iedere zoveel uur zoveel drinken, maar dat zal niet gebeuren en dus moet je bijschakelen en soms is die kleine ziek en wil hij niks of spuugt hij alles uit. Als je dan twee kinderen rond hebt lopen die het wel gered hebben met deels nepmelk, waarom niet? En als hij dan niet groeit, waarom ligt het dan niet aan iets anders? Het raampje van zijn slaapkamer misschien open zetten? Zijn matrasje bij zijn hoofd wat ophogen? Dat katoenen rompertje vervangen? Volkoren soepstengels in plaats van gewone?
Je weet het nooit. Je stippelt een pad uit, je zoekt overal informatie, je probeert je kindje te lezen en te begrijpen zodat je hem kunt geven wat hij nodig heeft als hij begint te huilen of piepen. Een opeenstapeling van verkeerde keuzes kan fataal uitpakken, maar wie controleert dat? Een rechtbank krijgt achteraf het verhaal voorgelegd en iedereen zal begrijpen dat die ouders volledig de weg kwijt waren, toch zijn ze van mening dat ze hun best gedaan hebben en binnen hun beperktheid geloof ik dat, al is het alleen maar omdat niemand anders die belangrijke keuzes voor hen gemaakt zou hebben.
Het was een drukke dag samen met mijn zoon van zeven maanden waarop we in de ochtend zijn zus naar school brachten, hij in een draagzak. Op de fiets, wat als er iets gebeurt in dat gekke verkeer in Amsterdam? Wie is er dan verantwoordelijk, de idioot die ons aanrijdt of de idioot die zijn kind in een draagzak hangt en met de fiets de stad door gaat? Een dag waarop we na zijn ochtendslaapje boodschappen haalden en bij de apotheek een zalfje voor zijn ontstoken teen, want daar heeft hij al een paar dagen last van en dus leek ons antibioticum wel nodig. Een teen die we al in een sodabadje geweekt hadden om te ontsmetten waarna zijn huid loskwam, was dat wel de juiste manier? We hebben die ingegroeide teennagel ontsmet met alcohol, kon dat wel? Een dag waarop hij in de middag weer sliep en we naar Amsterdam-Oost gingen met de tram die midden in het overvolle centrum stopte, we moesten langs herrie van een capoeira-band, gevaarlijke kruispunten over waar fietsers geen boodschap hebben aan zebrapaden, langs mensen die geen plaats willen maken op smalle stoepjes, in een lift helemaal naar dat dakterras vol mensen. Drukte. Weer terug met de metro, slapen in een kinderwagenzitje terwijl zijn bedje thuis beter is. Om uiteindelijk aan het einde van die dag die jongen tegen je aan te drukken en te zeggen: Goed gedaan lieverd, en hem een goeie nacht te wensen na een dag vol keuzes en niemand van hogerhand die je vertelt wat je moet doen.
Die vader in België zei: ‘We hebben zo goed mogelijk geprobeerd om voor onze baby te zorgen.’ Dat is zo schrijnend. Hij denkt dat echt.

Jan van Mersbergen