NRC

Na het succes van zijn eerste thriller besloot Van Mersbergen van Frederik Baas een ‘apart merk’ te maken, met jaarlijks een nieuwe titel. Met Herberekening lost hij die belofte in. Ook in zijn tweede thriller doet Baas niet aan lustmoorden, laat hij geen bloed vloeien, en worden geen ingewikkelde complotten gesmeed. Zijn suspense is van de subtiele soort: met suggestieve zinnetjes en zorgvuldig toegediende brokjes informatie ontvouwt Baas zijn intrige; de lezer krijgt alle ruimte om zijn fantasie op hol te laten slaan.
Het vertelperspectief is daarbij bijzonder. In Herberekening zit de lezer in het hoofd van schoolverlater Leon, een jongeman die is opgepakt en wordt verhoord. Maar waarom in hemelsnaam? Dat weet de gestreste Leon zelf ook niet meer precies. Van de rechercheur die hem verhoort, krijgt hij de opdracht om op te schrijven wat hij nog weet. ‘Begin maar gewoon, dan komt het verhaal vanzelf.’
En zo is het. Leon is op straat Yousra tegengekomen, een meisje dat hij van school kent. Ze rijdt in een huurauto en moet ergens papieren ophalen. Of Leon even op de auto wil passen? Als Yousra vervolgens wegblijft en het navigatieapparaat de opdracht geeft: ‘Volg de weergegeven route’, besluit Leon weg te rijden: ‘Het voelt goed. Een klus, werk, ik ga het doen, voor Yousra en haar familie.’
Volgt een lange autorit waarbij de lezer Leon leert kennen als een naïeve jongeman, die betrokken raakt bij een grote, heftige gebeurtenis. Een intrigerend gegeven, dat overtuigend wordt uitgewerkt.
Leon wordt door zijn vrienden Will Turner genoemd, naar de zwaardvechtende piraat uit Pirates of the Caribbean. In de huurauto van Yousra vergelijkt Leon zich voortdurend met zijn filmheld. De filmwerkelijkheid is zo goed verzonnen en zo goed gemaakt, concludeert Leon, dat die echter is dan de werkelijkheid.
Dat geldt voor Herberekening ook. Van Mersbergen/Baas heeft de gedachtewereld van Leon zo zorgvuldig opgebouwd, dat deze papieren schlemiel model lijkt te staan voor de vele sukkels die echt betrokken raken bij de heftige daden waarmee Herberekening eindigt. (Arjen Ribbens) ****

AD

Frederik Baas schotelt in zijn tweede thriller Herberekening geen nagelbijtende spanning voor, maar des te meer mysterie en suggestie. Bovendien verwoordt Baas subliem de stem van een onzekere schoolverlater die bovenal zijn vader wil leren kennen. (Peter Kuijt) ****

ThrillZone

Jan van Mersbergen trekt met Herberekening de jas van Frederik weer moeiteloos aan en geeft meteen een indrukwekkende masterclass thrillerschrijven.

Alles aan Herberekening klopt als een Zwitsers uurwerk. Elke zin, elk woord en elke interpunctie staat in dienst van het verhaal. Op nodeloze tekstvulling zul je Frederik Baas dan ook niet betrappen. Geen eindeloze beschrijvingen van landschappen en personages, maar kernachtig proza. Door een paar goed getroffen woorden weet Frederik Baas van Leon een driedimensionaal personage te maken, die volstrekt geloofwaardig is in alles wat hij doet. Leon heeft het bepaald niet gemakkelijk in zijn leven. Zijn vader heeft het gezin verlaten en zijn moeder bemoeit zich nauwelijks met zijn opvoeding. Ze is een hippie die heel erg gelooft in vrijheid blijheid en heeft vooral aandacht voor haar eigen spirituele ontwikkeling. Dat ze daarmee Leon ontzettend verwaarloost, heeft ze nauwelijks in de gaten. Leon rebelleert tegen de lakse houding van zijn moeder door elke taak die hij krijgt opgedragen tot een goed einde te brengen, ongeacht hoeveel obstakels hij op zijn weg tegenkomt. En als hij er af en toe niet helemaal uitkomt dan is er nog zijn veilige droomwereld, waarin hij zich Will Turner waant. De Will Turner uit de Pirates of the Caribbean, die altijd een manier wist om zich uit de meest onmogelijke situaties te redden en ook altijd op zoek was naar zijn vader. Deze achtergrond is van cruciaal belang voor de ontwikkeling van het plot van Herberekening en is daar ook op een ingenieuze manier mee verweven.

Het einde van Herberekening komt als een mokerslag aan. Lang laat Frederik Baas de lezer in het duister tasten omtrent het avontuur waarin Leon zich stort om dan vervolgens een prachtige troef uit te spelen die de lezer niet onberoerd zal laten. Frederik Baas weet net als in zijn vorige thriller in de laatste bladzijdes van Herberekening het verhaal helemaal te laten kantelen zonder dat het geforceerd aanvoelt. Herberekening doet zijn titel dan ook eer aan. Telkens sla je als lezer ongemerkt een verkeerde richting in om uiteindelijk op een onverwachte bestemming uit te komen. Frederik Baas is echter op de achtergrond constant als een baas aan het rekenen geweest en heeft de koers van het verhaal telkens bewust een klein beetje verlegd. Hier is duidelijk een schrijver aan het werk die precies weet hoe hij de lezer moet misleiden zonder daarbij vals te spelen. Dat is een knappe verdienste. Frederik Baas is niet alleen een schrijver maar ook een illusionist. Na zijn vorige thriller weet de lezer dat hij een konijn uit de hoge hoed kan verwachten, maar hij wordt toch weer in de luren gelegd. Het is te hopen dat Jan van Mersbergen nog even geen genoeg heeft van Frederik Baas, want hij heeft opnieuw een thriller van de bovenste plank afgeleverd. (Istvan Kops)  *****½

VN Thrillergids

Frederik Baas bedacht een originele vorm voor zijn tweede literaire thriller. Origineel, maar het boek blijkt wel erg te leunen op dit vertelprocédé. Baas blijft een softe misdaadschrijver.

Thrillzone

Dit is nou hoe je een thriller schrijft. (Istvan Kops)

Hebban Duipjesverslag

De meesten van ons hadden zijn eerste boek Dagboek uit de rivier reeds gelezen en daar was ondanks de prijs discussie over het thrillergehalte. Met Herberekening heeft Frederik Baas (Jan van Mersbergen) ons een stuk meer weten te overtuigen. Aan het begin van het boek was er bij een aantal van ons nog enige twijfel, maar gedurende het boek en ook het einde haalde hij die weg. Een aantal van ons had moeite met de onlogische gebeurtenissen, terwijl anderen daar geen seconde bij nadachten en in volle vaart doorlazen. Met Herberekening schreef Frederik Baas een verrassend en origineel boek, geïnspireerd door actuele gebeurtenissen.

Silvia: Chapeau! Dat waren mijn gedachten toen ik het boek dichtsloeg. Omdat ik de ontknoping al vanaf bladzijde één dacht te kennen, stapte ik met een bepaald gevoel deze reis in. Heel knap hoe Frederik Baas mij toch heeft verward en verrast. Fictie gelinkt aan realiteit heeft voor mij in dit geval meer impact dan pure fictie. De titel is perfect gekozen. De routeplanner in mijn hoofd moest vol aan de bak om een herberekening te maken toen het boek uit was. Mijn duim gaat dan ook dik omhoog.

Kees: Om eerlijk te zijn vond ik het begin van het verhaal eerst nogal onduidelijk. Volkomen misplaatst achteraf, want ik heb dat begin opnieuw bekeken en er is helemaal niets mis mee. Ik kwam al snel in het verhaal, dat me steeds nieuwsgieriger maakte. En me ook intrigeerde. Want waarom handel je zoals het hoofdpersonage gehandeld heeft? Door dit niet-weten, maar ook omdat je de afloop wilt weten, krijgt het verhaal een licht spanningsveld, dat steeds toeneemt en een onverwachte ontknoping heeft. Originele invalshoek. Herberekening is prima bevallen, dus krijgt het een dikke duim omhoog.

Greet: Hoewel ik het eerste half uur nog enthousiast was, bleek al snel dat ik geen klik had met dit boek. Achteraf bezien, na de plottwist op het einde, waren die ‘inconsequenties’ niet meer zo gek, maar toen was het wat mij betreft veel te laat. Waarom Herberekening toch een oranje duim (en nipt drie sterren) krijgt, heeft twee redenen. Het boek is, net als de voorganger Dagboek uit de rivier, bijzonder goed geschreven. Bovendien is de opbouw zeer origineel: een jongen zit in een verhoorkamer en doet al terugblikkend zijn verhaal, en dat verhaal vormt grotendeels het boek. Als je door het boek bladert, lijken de hoofdstukken gekke titels te hebben, tot blijkt wat die woorden te betekenen hebben, heel tof gedaan.

Joyce: Nieuwsgierigheid is het wat het plot van Herberekening drijft. Waar is Leon naar op weg en wat maakt hij mee? Door de proloog weet je dat er iets gebeurd is. Maar vooral: waarom kwam Yousra niet terug bij de geparkeerde auto? Deze nieuwsgierigheid dreef me voort door het boek en deed me rap doorlezen. Origineel is het feit dat Leon aan de hand van steekwoorden zijn verhaal vertelt en dat maakt het heel overzichtelijk en helder. Erg leuk zijn de continue verwijzingen naar de Pirates of the Caribean-films, waarmee Leon zich identificieert. Herberekening leest heel prettig en weet me continu te boeien. De sfeer is heel prettig en het boek boeit me zeer. De spanning in Herberekening is een stuk meer aanwezig dan in Dagboek uit de rivier en maakt het een echte thriller. De onderliggende zoektocht naar de vader van Leon geeft het boek extra diepgang. De eindbestemming van het boek, dat leest als een roadmovie, kwam voor mij als een totale verrassing en geeft het boek een heel actueel tintje. Mijn duim gaat resoluut omhoog voor Herberekening! Een prachtig boek met een verhaal dat me bij blijft.

Evy: Ik vond het eerste deel van het boek verwarrend. Het hoofdpersonage Leon komt een beetje ‘bijzonder’ over. Alsof hij niet helemaal vooraan heeft gestaan toen het gezonde verstand uitgedeeld werd. De vele verwijzingen naar gebeurtenissen, films en auteurs zijn op een prachtige wijze in het boek verweven. Eigenlijk is het zo dat ik Herberekening meer een thriller vind dan Dagboek uit de rivier, maar het blijven echt literaire werkjes en daar moet je toch van houden. De ontknoping is verrassend en heel goed, dus het is zeker de moeite waard om door te lezen.

Elly: Het duurde lang voor ik in het verhaal zat, terwijl de korte hoofdstukjes en het vele wit aan het begin juist voor vaart hadden moeten zorgen. Het onderwerp is ernstig en verwijst naar gebeurtenissen die vrij recent plaatsvonden, prima. Toen ik wist wat er tijdens de laatste rit in de auto vervoerd werd, werd het een beetje spannend, het einde zorgde bij mij voor veel vragen. Het boek krijgt van mij een mwah-duimpje.

Alles over boeken en schrijvers

Frederik Baas schrijft het verhaal als een flashback. Al direct in het begin blijkt Leon te zijn opgepakt en hij krijgt de opdracht zijn verhaal in korte steekwoorden op te schrijven. Dit is een mooi vehikel om op een natuurlijke wijze de mijmeringen van Leon op een stijlvolle wijze te beschrijven. Zijn jeugdherinneringen waarbij een moeilijke omgang met zijn moeder en ontbrekende vader een dominante rol spelen, worden afgewisseld met de avonturen die hij tijdens zijn door de navigatie bepaalde tocht beleefd. Ook deze tweede thriller van Frederik Baas (Jan van Mersbergen) valt weer op door de prettige stijl, het originele perspectief en de bijzondere plot. Frederik Baas – Herberekening is gewaardeerd met **** (uitstekend).

Thrillers leestafel

Hij heeft de opdracht gekregen om steekwoorden op te schrijven, en dat zijn dan de titels van de hoofdstukken geworden. De lezer wordt er steeds op subtiele manier aan herinnerd waar Leon zich bevindt, terwijl een krankzinnig verhaal zich langzaam ontvouwt. Is Leon werkelijk zo dom als hij zich voor doet? Wat wil dat meisje van hem?
Behalve het avontuur lezen we ook summiere informatie over wie Leon is, zoals ook zijn fascinatie met de Pirates van de Caribbean een rol speelt. En dan dat einde! Na een origineel verhaal laat Frederik Baas de lezer verbijsterd achter…


Reacties van collega-schrijvers

Herman Koch

Een zeker aanrader!

Peter Buwalda

Soms kun je niet meer verder met je eigen boek als je werk van anderen aan het lezen bent. Dat had ik met Jan van Mersbergen. Ik schreef Bonita Avernue en las toen De macht over het stuur en De hemelrat. Tien dagen kon ik niks aan mijn eigen boek doen. Zo’n andere vertelvorm, sober en ook dwingend. Het tegenovergestelde van wat ik doe, haast. En wat hij met deze Baas-thrillers doet staat dichter bij mijn eigen schrijven en is daarom misschien nog wel beter. Dergelijke effecten kan ik nu niet gebruiken, daarom blijft Herberekening nog even onlezen. Maar ik ga het lezen!


Reacties van boekhandelaren

Ferry Visser (Rebers Zutphen)

Steengoed! Het lezen van Dagboek uit de rivier en Herberekening van Frederik Baas (Jan van Mersbergen) is als een duik in het zwembad op een snikhete dag: heerlijk verfrissend! Voor mij ligt het verfrissende in de suspense. Heel subtiel en daardoor beklemmend bouwt de auteur de spanning op. Het heerlijke zit hem steeds in de ontknoping, die steeds weer verassend is. Hoewel er aanwijzingen zitten in het verhaal wordt de lezer op het verkeerde been gezet. Mustreads!!!

Jan Peter Prenger (Libris)

De nieuwe Frederik Baas is meer Jan van Mersbergen dan de eerste Frederik Baas. Maar wel weer groot vakmanschap. Gouden Strop-kandidaat.

Wim Krings (boekhandel Krings)

Ik heb genoten van Herberekening. Geweldig goede opzet en verhaal. Top!

Rogier Knipscheer (Koops boeken)

Ik ben niet echt een thrillerlezer, maar deze vond ik goed! Mooi geschreven.

Boekhandel Plukker

Na een aantal fantastische romans, richt #janvanmersbergen zich nu als #frederikbaas op #thrillers. Zowel #dagboekuitderivier als #herberekening zijn aanraders.


Reacties op twitter en facebook en internet

Irene

Een beetje mysterieuze manier van schrijven heeft mij duidelijk op het verkeerde spoor gezet. Ik vertrouwde Leon, maar naarmate het boek vorderde begon ik daar wel vaker aan te twijfelen, want hoe komt hij anders in een verhoorkamer terecht? Ik vind het knap dat in de laatste 10 pagina’s de plottwist pas naar boven komt, zo lang laat Frederik Baas de lezer aan het lijntje. Zijn eerste boek vond ik al goed, maar met zijn tweede boek doet hij er nog een schepje bovenop. Hij heeft zich laten inspireren door de aanslagen in en rond Brussel in 2016. Door actualiteit te verwerken in het verhaal en een originele invalshoek is het een originele en waardige literaire thriller geworden. En stiekem ben ik ook wel blij dat mijn TomTom geen ‘herberekenen’ zegt. ****

rbbrrbbr

Deze literaire thriller zit goed in elkaar, de spanning is goed opgebouwd, er wordt niets te veel verteld, je wordt verrast. Dagboek van een rivier was goed, deze doet er een schepje bovenop.

Joyce Remmerswaal

De eindbestemming van het boek, dat leest als een roadmovie, kwam voor mij als een totale verrassing en geeft het boek een heel actueel tintje. Mijn duim gaat resoluut omhoog voor Herberekening! Een prachtig boek met een verhaal dat me bij blijft.

Kees van Duyn

Bijzonder. Dat is het eerste hoofdstuk van Herberekening. Want welke politiefunctionaris laat een arrestant steekwoorden opschrijven die geleid hebben tot zijn arrestatie? Dit zorgt er al meteen voor dat de lezer nieuwsgierig wordt en met vragen komt te zitten. Die losse woorden zijn vervolgens wel de aanleiding tot het verhaal dat Leon te vertellen heeft. En zijn tevens de titel van ieder nieuw hoofdstuk. Een leuke vondst, vooral wanneer die titel het vervolg is van de laatste zin uit een voorgaand hoofdstuk.
Een van de vragen die de lezer krijgt, is wat iemand bezielt om te handelen zoals Leon heeft gedaan. Dit intrigeert. Doordat je niet weet wat er in hem omging, wil je weten hoe het hem vergaat, hoe het verhaal verloopt en ook hoe het afloopt. Want leeft Leon in een droomwereld of misschien in zijn eigen film? Dit alles zorgt ervoor dat er een spanningsveld ontstaat dat gedurende de plot alleen maar toeneemt. Wat dit betreft is Baas er uitstekend in geslaagd dat de lezer zich min of meer in het hoofd van Leon nestelt. Dat hij zelf Leon is.
De aanslagen van 2016 in en rond Brussel hebben de auteur kennelijk geïnspireerd tot het schrijven van dit boek. Hij heeft dat vanuit een originele invalshoek gedaan en door het verwerken van die actualiteit in het verhaal gaat het veel meer leven. Het is aan de ene kant onwerkelijk, maar aan de andere kant ook weer geloofwaardig. Daarbij hanteert Baas een bijzonder toegankelijke en levendige schrijfstijl waardoor het boek erg prettig leest. Neem daarbij de onverwachte ontknoping en de verrassing is compleet. Herberekening is daardoor een thriller zoals een thriller zou moeten zijn. ****

Henri

Frederik Baas, pseudoniem van Jan van Mersbergen, begeeft zich sinds Dagboek uit de rivier, op het thrillerpad. Zijn nieuwste boek Herberekening is opnieuw een fijnzinnig boek geworden met een interessant plot en dito wending!
Een jongen eigenlijk nog zit in een kamer waar hij niet uit weg kan. Hij heeft de opdracht om zijn ervaringen van de laatste uren op te schrijven, aan de hand van steekwoorden. De lezer wordt vervolgens steeds dieper het verhaal ingezogen. Met een lichte toon van schrijven, neemt Baas je mee tot over de landsgrenzen, terwijl het verhaal langzaam maar zeker een donkere, explosieve wending neemt.  Intussen bepaalt de aantrekkelijke meisjesstem van de navigatie de route in het verhaal. De jongen die notabene net zijn middelbare school en zijn rijbewijs gehaald heeft, volgt alleen maar. Die zich identificeert met Wil Turner uit The Pirates of the Caribean. Zijn leven lang zoekt naar zijn verdwenen vader… Hij is nog zo onschuldig.
Ik heb genoten van dit boek. Eenmaal en route kun je niet meer uitstappen.  ****

Karin Meinen

Baas is wéér een Baas! BAM. Wat een opening! Vanaf de eerste letter grijpt dit verhaal me, ben ik nieuwsgierig, word ik van de stoel geblazen door de wijze van vertellen; door Leon. Dit is zó anders dan anders, zo origineel ook en Baas bewijst direct wéér een Baas te zijn met de pen. Leon besluit ‘zorg te dragen’ voor de huurauto van Yousra. Hij volgt de navigatie en het is werkelijk subliem hoe rondom dit gegeven zich een briljant verhaal ontvouwt. Het bijzondere is dat Baas je met weinig vaart en gebeurtenissen compleet vast weet te klinken, omdat je op je klompen aanvoelt dat dit gewoon niet oké zal zijn. Omdat je hersens continue ratelen waar dit naartoe zal gaan. Die ruimte, dat aandacht vasthouden, daar ligt voor mij de onderliggende spanning en man wat een leesgenot. Daarnaast geeft alleen Leon zelf al alle stof tot nadenken. Wát een personage en wie is toch deze negentienjarige jongen, voorzien van een ‘stoornis’, die je met zijn hart van goud aan de hand meeneemt in zijn wereld en zijn belevingswereld. Aan alles komt een eind en dit einde heb ik gewoon twee keer nagelezen. Om het zeker te weten, om het nog eens extra in me op te nemen. Wanneer een boek dit allemaal met je doet, is dat gaaf of gaaf?
Conclusie: Herberekening wordt op alle fronten fantastisch neergezet. Ik vond het ge-wel-dig. *****½

Romi reads

Interessant concept! Herberekening was een fijn boek om te lezen – de hoofdstukken waren kort, waardoor ik er echt doorheen racete! De hoofdstukken eindigden ook op zo’n manier dat je wel door móést lezen. Veel hoofdstukken eindigden namelijk halverwege de zin en de titel van het volgende hoofdstuk was dan het vervolg van die zin. Hierdoor was het moeilijk het boek weg te leggen! Aan het einde van het boek nog een plottwist die ik niet aan zag komen!

Vikeda

Na het boek Dagboek uit de rivier is het nu tijd voor Herberekening ik moet nog 60blz maar wat is het toch weer een geweldig boek van Frederik Baas. / Uit… ik schakel even zelf over op een herberekening!

Ton van der Stelt

Wat kan deze man verhalen. Eenmaal begonnen in de autorit blijf je meegaan tot aan het einde van de roman. Er is niets te veel geschreven dat is een feit, er is opbouwende spanning en uiteraard naarmate de roman volgt zie je de stukjes in elkaar passen. En dan tegen het einde klopt het helemaal is het duidelijk genoeg. (…) Ik wil niet te veel onthullen het is zeer bijzonder wat er allemaal gebeurd, het is echt in een prachtige schrijfstijl geschreven. De nodige rust en daarna weer opwinding actie spanning. *****

Eline Walravens

Ik las de tweede thriller van Frederik Baas/@janmersbergen. Hij hoeft zich niet meer af te vragen of hij dat kan, thrillers schrijven. Ik ben fan! ****

Samen lezen is leuker

Dit boek vind ik echt te origineel en gaaf!

Patrick

Verdomd goed boek! In twee flinke ademteugen uitgelezen. *****

Josine van Heek

3,5 ster afgerond naar 4 vanwege het verrassende eind. ***

Jan van Mersbergen