Er zijn liedjes die lekker lopen en mee te zingen zijn, er zijn liedjes die een bijna onmogelijke tekst proberen over te brengen. In die laatste categorie valt het intro van Brandweerman Sam.
Mijn jongste zoon kijkt graag naar deze serie op Telekids, vooral omdat hij bij de programma’s op NPO 3 al heel snel zegt: ‘Ik vind dit niet leuk.’
De boterhamshow en Sesamstraat vindt hij niet leuk. Dat begrijp ik wel. het zijn belerende programma’s die kinderen moeten aanzetten tot het eten van gezond brood, met hysterisch bewegende poppen, of in het geval van Sesamstraat een verzameling stereotype personages die zich als kinderen voordoen. Alleen Tommy is een personage dat mijn zoontje direct begrijpt.
Dus schakel ik graag over op de Vlaamse kinderprogramma’s, die erg goed zijn, en op Telekids, en dan komt het intro van Brandweerman Sam voorbij:

Hoort hij de alarmbel gaan
Dan komt Sam er heel snel aan
Als je vastzit, roep ‘m dan
Want hij helpt zo goed hij kan
Want hij staat altijd paraat
Brandweerman Sam
En hij is heel accuraat
Brandweerman Sam
Hoe kort z’n nachtrust ook duurt
Sam is de held van de buurt

Dat staccato ‘hoort hij de alarmbel gaan,’ klinkt als hamergetik, maar de grootste moeilijkheid is de tekst. Het rijmen. Ik begrijp dat een brandweerman er heel snel aan moet komen, dat is zijn taak. Helpen zo goed hij kan, is ook zijn taak. Kinderen weten wel wat brandweermannen doen.
Mijn zoontje antwoordt op die vraag: ‘Branden blussen.’
Prima, maar dan hoef je paraat nog niet te rijmen op accuraat! Geen kind weet wat dat betekent, en de volwassenen die meekijken wantrouwen direct deze Sam, over wie allerlei geweldige karaktereigenschappen benadrukt worden.
Er moet haast wel iets mis zijn met Sam.
Zijn nachtrust is kort, soms. Maar hij blijft de held van de buurt. Ze hebben blijkbaar geen afgemeten diensten, cao-onderhandelingen, pensioenroosters en weet ik wat voor zaken waar brandweermannen tegenwoordig voor strijden. De brandweermannen die ik ken doen boodschappen bij de supermarkt, met hun wagen geparkeerd op een plein waar je alleen met ontheffing mag parkeren, zodat het tochtje met de boodschappen naar de wagen zo kort mogelijk is, en de rest van de dag gaan ze koken en kaarten.
Brandweerman Sam is van het oude slag, altijd paraat, een echte held. Waarom verkopen we kinderen nog steeds dat beeld? En buiten dat, waarom een liedje dat niet lekker bekt?

Al op De onverwachte rijkdom van Altena gestemd voor de NRC Lezersprijs? Dat kan nog. Dank!

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen