Was het laatst in een column van Peter Buwalda dat ik las over het lezen in het Engels, dat je dan te weinig woorden kent? Volgens mij wel. Peter schreef over het geweldige aantal Engelse woorden waar hij, waar iedereen, nog nooit van gehoord heeft. Ook schreef hij over de ‘opscheppers’ die romans per se in het Engels willen lezen, in de oorspronkelijke taal.
Ik heb er al veel over geschreven, over die aanstellerij, en nu ik een Engelse verhalenbundel aan het lezen ben (The Redemption of Galen Pike van Carys Davies, die ik binnenkort ga interviewen) merk ik weer hoe zeer Peter gelijk heeft en zou ik graag willen weten hoe al die lui die romans en verhalen alleen in het origineel lezen omgaan met het tempo, de onbekende woorden, de betekenis van uitdrukkingen.
Ik dank de vertaler van West, de roman van Davies, Nicolette Hoekmeijer, voor het omzetten van dit kleine boek in mijn eigen taal. Nu kan ik het werkelijk goed lezen! De verhalenbundel is erg sterk. Het eerste verhaal meteen een mokerslag. Maar ik kan de zinnen net niet goed genoeg volgen om alles te begrijpen, om alles te voelen. Ik mis steeds iets. Ik kijk na het eerste verhaal en het tweede, moeilijkere verhaal, al naar welke verhalen kort zijn, dan lees ik eerst die…
Ik wil alle vertalers bedanken die me de kans hebben gegeven de Engelse en Amerikaanse boeken te kunnen lezen. Ik wil ook alle vertalers bedanken die me de kans hebben gegeven Franse, Spaanse, Italiaanse, Russische, Japanse, Hongaarse, Afrikaanse boeken te kunnen lezen.
Dat slaan de origineel-adepten nog wel eens over: de keerzijde van het nobele idee een roman in het Engels te lezen omdat het boek nu eenmaal in het Engels geschreven is, is dat alle boeken die in een taal zijn geschreven waar je ook geen hol van snapt moet je aan je voorbij laten gaan. Of lezen ze die wel stiekem in vertaling? Dat zou wel een raar verhaal zijn, maar natuurlijk ook logisch, want niemand beheerst al die talen.
Ik kan me niet voorstellen dat er in Nederland veel Murakami-aanhangers zijn die zijn boeken in het origineel lezen. Vroeger werden Nederlandse vertalingen vanuit het Hebreeuws, Japans, vanuit allerlei Aziatische talen, vaak gemaakt van eerdere Engelse of Duitse vertalingen. Maakt niks uit, het gaat erom dat je als Nederlandse lezer kunt lezen in de taal die het dichtst bij je staat. En dat is het Nederlands.
Dank dus, voor het vertalen, en dank aan het Letterenfonds dat mijn insteek als lezer begrijpt en vertalers steunt bij het omzetten van belangrijke romans naar ons kleine taalgebied.

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen