NRC

Een prachtig boek over het dorp versus de stad

In Jan van Mersbergens nieuwe roman komen zijn vertrouwde thema’s, zoals het dorp versus de stad, in versterkte manier naar voren. En dat levert een geweldig boek op.
‘Er staat een Chinees voor de cafetaria’. Dat is de eerste zin van de nieuwe roman van Jan van Mersbergen (1971) en wat voor één! Boem, daar zit je, middenin de kleine, maar o zo onverwacht veelzijdige wereld van zijn nieuwe roman De onverwachte rijkdom van Altena.
Welkom in de wereld van Mar, kort voor Marlies, een vrouw van een jaar of vijftig, die gedurende de hele roman in een lange voortrebbelende monoloog het woord voert. Mar is geboren en getogen in het dorp, en er nooit weg gegaan, tot nu. Vanaf een terras in de besneeuwde Alpen (‘klimmen klimmen klimmen’, maar: ‘echt mooi hier, echt niet normaal’) doet ze uit de doeken hoe dat zo gekomen is, nadat twee jaar geleden de Chinees zijn opwachting in het dorp maakte. Die eigenlijk een Japanner was, niet toevallig Murakami heette, alles van zeevruchten wist en in raadselen sprak. Deze man bleek een van de sleutels te zijn tot het mysterie van het meertje. Eind jaren tachtig zette een valse rijkaard plotsklaps een hek om de Put, een zandafgraving waar de jeugdige dorpsbewoners zwommen tijdens hun tot dan toe eeuwig lijkende zomeridyllen, en draaide de poort op slot.
‘Daarvoor gebeurde er veel en daarna gebeurde er nog veel meer, geloof me […]. Als jij nog een wijntje bestelt en ik die puzzel af en toe laat liggen dan komt dat wel goed’, stelt Mar, die terwijl ze vertelt een cryptogram oplost. Elke hoofdstuktitel is een opgave, zoals: ‘6 verticaal: Dat lichaamsdeel klinkt welwillend’.
De lezer is ook welwillend. De illusie van een zeer rechtstreeks contact met Mar werkt voorbeeldig, totdat hij als het ware ontwaakt en zich achter de oren krabt. Wat lees ik hier eigenlijk? Wie is die Mar, is ze wel zo betrouwbaar, tegen wie heeft ze het? Zit er wel iemand bij haar aan tafel, of veronderstelt ze slechts een toehoorder en praat ze in zichzelf? Mar is dringend uit op saamhorigheid. Ze is gewend te spreken van ‘wij’, ‘ons’, en ‘iedereen’, waarmee ze doorgaans zichzelf en de dorpsbewoners bedoelt.
Gemeenschapszin, de honger naar verbinding, het dorp versus de stad: deze thema’s kwamen al vaker voor in het werk van Van Mersbergen, maar niet eerder op deze manier. In De onverwachte rijkdom van Altena verkent hij wat geborgenheid is, wat de voor- en nadelen zijn. Hoe benauwd het is je beschut te weten, of juist: hoe bevrijdend kunnen banden zijn. Wat biedt veiligheid, wat groei? Het boek is een prachtig portret van een vrouw, een gezin, een gemeenschap. Daarnaast is het ook een speels sprookje, met spreuken, raadsels en allerlei soorten sleutels.
Mar is een angsthaas. Haar devies luidt: Droom maar niet. Blijf zitten waar je zit en verroer je niet. Haar angstige aanleg is aangeboren, denkt ze: haar ouders werden al nerveus als ze de kerktoren van het dorp niet meer konden zien tijdens een wandeling. Mar heeft meer angst dan hoop. Dromen van verandering is te eng. Ze doet naar eigen zeggen liever een pasje opzij dan vooruit. Ze mijdt confrontaties en verandering. Ze had kunnen gaan studeren in de grote stad, ze was er slim genoeg voor. Maar de klei van het rivierenland was ‘letterlijk zuigend.’
Wie zich wel losweekte, was Eveline, haar voormalige middelbare schoolvriendin. Zij is nu een bekende schrijfster. Ze keert even terug naar het dorp omdat haar vader is overleden. Mar kijkt tegen haar op, maar andersom blijkt hetzelfde te gelden. Eveline merkt op te willen schrijven zoals Mar praat. Dat geeft een extra draai aan dit boek: wiens verhaal is het nu eigenlijk?
Het lezen van dit boek brengt al met al een zekere feestelijke verdwazing teweeg. Leven ze nu juist wel, of juist niet nog lang en gelukkig op ’t end? Voor je het weet pak je de roman op, en begint van voren af aan. ***** (Judith Eiselin)

Trouw

Avonturen in de polder

Jan van Mersbergen is heuse polderschrijver, het Nederlandse platteland is de favoriete plek van zijn verhalen. Maar zijn toon zou ik meer stads willen noemen, druk, soms zelfs op een niet onaangename manier kletserig. In De onverwachte rijkdom van Altena heeft een vrouw, Mar geheten, het hoogste woord. Ze verwoordt de typische gevoelens van kleine gemeenschappen. Zo’n klein, overzichtelijk groepje mensen geeft Van Mersbergen de kans hun diverse trekjes goed uit te lichten: stille Frankie, praatgrage Mar, dappere Willem, wereldse Eef, maar het verhaal begint met een mysterieuze Japanse gast, nota bene Murakami geheten. Natuurlijk is die naam geen toeval, het verhaal heeft wel een ietswat MuraKami-achtige allure die met het sprekende paard in De ruiter misschien al ingezet was: de personages worden op hun levensweg aangestuurd door geheimzinnige krachten.
Je kunt zeggen dat De onverwachte rijkdom van Altena gaat over een concrete schat maar misschien nog wel belangrijker is de bron van wijsheden die Van Mersbergen en passant aanboort. Daarmee geeft hij als het ware richting aan zijn geschiedenis. Bij alle vertelplezier en couleure locale is toch een wezenlijk trekje van Van Mersbergens romans dat hij de lezer een boodschap mee wil geven. Ik ben geneigd dit soort quasi-onopgemerkte zinnen existentioneel te lezen: overal is leven, overal zijn verborgen paradijzen, mensen zijn schatzoekers en parelvissers.
Jan van Mersbergen brengt de vitaliteit van de mens en zijn overlevingsdrang in beeld. Dat doet hij zonder kwezelachtigheid want zijn boeken hebben ook allemaal iets jongensachtig: het zijn avonturen in de polder. Het zou me niet verbazen dat oerland als een soort paradijs ziet, waar hij met aanstekelijk plezier over schrijft. (Rob Schouten)

NPO radio 1 Boeken podcast

Zowel het dorp als Amsterdam zijn heel waarachtig beschreven. Van Mersbergen wil graag een taal gebruiken die werkelijk dicht bij hem staat. Hij beschrijft een rurale wereld die tegelijkertijd onbegrensd is. Er lopen zo veel verschillende mensen in zijn boeken rond. We moeten het plot van dit boek maar niet verraden, maar dit is erg leuk om te lezen. (Mieke van der Weij en Jeroen Vullings)

Dagblad van het Noorden

23 horizontaal: Die behandeling is niet zwaar

Jan van Mersbergen heeft in De onverwachte rijkdom van Altena een continu aanwezige spanning aangebracht. Dat zit allereerst in het verhaal zelf. Je wilt weten wat er in dat meertje zit en daarna hoe Frank en Marlies daar rijk van worden zonder dat ze in dezelfde fout trappen als een familie uit het dorp die ooit de loterij won. Die wilden hun rijkdom niet delen. Moeten zij dat wel doen en hoe doe je dat dan met een hele gemeenschap? Of mogen ze ook een tikje zelfzuchtig zijn? Het bedrag bijvoorbeeld gebruiken voor een operatie van hun zoon die zich vanwege een ziekte op krukken voortbeweegt.
Van Mersbergen geeft een ontroerend portret van deze kleine, intelligente doorzetter.
Daarnaast wordt de vaart in het verhaal gehouden door de korte hoofdstukken die allemaal een cryptogramomschrijving hebben: ‘23 horizontaal: Die behandeling is niet zwaar’. Daarbinnen komen vaak korte verhalen voor zoals de parabel van de Japanse steenhouwer uit Max Havelaar of andere sprookjes, liedteksten van Sade, of wijsheden die de oude Rochat in een schrift had opgetekend. Het lijkt of Van Mersbergen in plaats van moeilijke filosofieën kiest voor teksten met een directe boodschap. Die eenvoud moet ook in de taal zitten. Dat blijkt onder meer als Eveline zegt dat zij graag de taal wil schrijven die Marlies spreekt. Geen krullentrekkerij, maar normale taal.
Bij het lezen van De onverwachte rijkdom van Altena valt ook op hoezeer je nog vastzit aan het verhaalverloop van romans van Hermans of Rosenboom. Terwijl je zit te wachten op het moment waarop alles misgaat, heeft Van Mersbergen iets anders in petto. Ook wel eens fijn. **** (Coen Peppelenbos)

Friesch Dagblad

Onthullingen over menselijk geluk

Het vinden van een schat staat niet gelijk aan het vinden van geluk. Dat maakt Jan van Mersbergen in zijn roman De onverwachte rijkdom van Altena. Wie een fortuin vindt kan ook zichzelf tegenkomen.
De nieuwe roman van Jan van Mersbergen zou je kunnen lezen als een voorbeeld van plattelandsliteratuur. Het verhaal speelt zich goeddeels af in het Land van Altena. Er wordt hier niet de indruk gewekt dat het om een achtergebleven krimpregio gaat, zoals wel gold voor het Twente dat Tommy Wieringa schetste in De heilige Rita. Of Noordoost Groningen waarover Fieke Gosselaar vertelt in Het land houdt van stilte. Maar er is wel een overeenkomst in sfeer, in de rust die je er aantreft, de sociale verbanden en ook in het besef ‘minder’ te zijn dan wie in de grote stad woont. (…)
De onverwachte rijkdom van Altena is een roman over dorpen en mensen, over al te menselijke motieven en over een visioen waarin de mens uiteindelijk thuis komt. (Tjerk de Reus)

Brabants Dagblad

Wat verdien je in het leven?

In zijn negende roman schetst Jan van Mersbergen mooi de kleine levens van Mar(lies), Frankie en hun manke zoon Willem in een Brabants dorp, aan de rand van zandafgraving de Put. Het platteland is een bekend decor: zijn debuut De grasbijter uit 2001 was al een schitterend portret van een ingetogen jonge boer.
In De onverwachte rijkdom van Altena zien we alles door de ogen van Mar. Haar man legt vijvers aan, zij doet de administratie. Ooit lonkte de stad, een ander leven. Mar: ‘Ik wist alleen dat ik aan onze kant van de rivier zou blijven, tot in lengte van dagen, want weggaan durfde ik niet, hoezeer ik daar soms van droomde’. Dit doet denken aan De Kappelekensbaan van Louis Paul Boon. Daar verlaat Ondineke wel het dorp, maar ze keert teleurgesteld terug, waarmee haar leven rond is.
Deze keer laat Van Mersbergen het daar niet bij, mag de mens misschien een beetje meer, is zijn gedachte. Dat lazen we nog niet eerder op deze manier in zijn romans: Mar en Frankie worden plotseling schatrijk als ze de Put erven. In eenvoudige, rake zinnen, zoals in de liedjes van Sade, de liedjes waar Mar zo van houdt, zien we het gezin nog even worstelen met de onverwachte weelde. Wat verdien je in het leven? Waar heb je recht op? *** (Maaike Lange)

Haarlems Dagblad

Japanse wijsheden, een kreupel jongetje, een waterplas met een geheim en de noodzaak om te delen wat je hebt. Dat zijn de ingrediënten waarmee Jan van Mersbergen zijn voor zijn doen opmerkelijk optimistische nieuwe roman opbouwt. Hij kiest voor een ongewone verteller: een vrouw die ergens in een ski-oord een cryptogram oplost en tussendoor haar verhaal vertelt. ‘Schrijven zoals de mensen hier praten,’ dat is wat de auteur wil. Dat is deels gelukt. *** (Sonja de Jong)

Literair Nederland

Van Mersbergen heeft wel eens laten weten dat hij streeft naar een schrijfstijl die eigenlijk een praatstijl is en schrijfster Eveline, de jeugdvriendin van Marlies, deelt die wens. In dit boek is dat Van Mersbergen heel goed gelukt. Vertelster Marlies zit op een terras in het Franse ski-oord Chamrousse een cryptogram op te lossen en vertelt aan een ongenoemde luisteraar het verhaal van de onverwachte rijkdom van Altena. Van Mersbergen laat haar onbelemmerd en ongeremd aan het woord over haar angsten en beperkingen, over de stoere en zwijgzame maar o zo kwetsbare Frank, over haar dappere gehandicapte zoon Willem, over de kinnesinne in het dorp, over haar vrees dat schrijfster Eveline haar man van haar af zal pakken.
Marlies is een boeiende vertelster en houdt de spanning er goed in tot en met de laatste pagina’s, als eindelijk onthuld wordt waaróm ze in dat ski-oord zit en wie het is die haar gesproken verhaal heeft opgeschreven. Dit verhaal is eigenlijk een tot roman uitgesponnen sprookje met de bij een sprookje behorende onwaarschijnlijkheden en als moraal: stelen mág, als het maar voor je kind is. In dat sprookje past ook naadloos een bejaarde Japanner die enkele keren het dorp bezoekt met raadselachtige uitspraken en kennelijk Rochat heeft geholpen bij het creëren van zijn schat. Ook de vele Japanse sprookjes die Marlies vindt in een door Rochat nagelaten boekje met metingen, wijsheden en aantekeningen, dragen bij aan wat de sage van Altena’s onverwachte rijkdom is geworden. Een mooi verhaal. (Hans Vervoort)

AD / Provinciale Zeeuwse Courant

Geen grotestadverhalen, maar over een man uit een dorp. Ik ben fan van zijn heldere stijl. (Erik Vrieling)

De leesclub van alles

Nu er steeds meer kritiek te beluisteren is op het neoliberalisme, en thema’s als eerlijk delen en solidariteit weer hoog in de belangstelling staan, komt schrijver Jan van Mersbergen met een interessante en liefdevolle roman over deze thema’s. Hij voelt dus goed aan wat er speelt.
Van Mersbergen brengt de morele vragen allemaal in kaart. Zijn personages zijn sympathiek en vanaf de eerste pagina weet je al snel welke kant je opgaat. En waarom ook niet. Waarom zou je rijkdom voor jezelf alleen houden? Mar vertelt van een gezin dat de loterij won en niets wilde delen, ze waren binnen de kortste keren uit het dorp vertrokken, want vrienden hadden ze niet meer.
Jan van Mersbergen komt in deze roman met een aantal hele mooie vondsten. Zo is de schat in de Put is een prachtig gegeven voor een roman. Op het terras in het skioord waar Mar haar verhaal vertelt en een cryptogram oplost, laat Van Mersbergen ons dat cryptogram mee oplossen en het is grappig hoe dit werkt: je leest een roman en lost tegelijkertijd een cryptogram mee op, het verhoogt de spanning in het verder chronologische en hier en daar toch wat kabbelend vertelde verhaal. Een minpuntje aan deze fijne, liefdevolle vertelling is dat de uitgever niet even achterin de afbeelding van dat cyptogram heeft geplaatst, dan was het oplossen handiger geweest. Sterk is de kritiek op de grote stad, die voortdurend een rol speelt in de roman. De grote stad maakt dat je je dromen durft te realiseren, maar het leven is er leeg en over de top. Van Mersbergens roman is dan ook een ode aan het platteland, niet verwonderlijk is dat juist een plattelander de goede morele keuzes maakt. In de stad zijn mensen immers losgezongen van de moraal, zo lijkt van Mersbergen te willen zeggen. Hij voelt het tijdsgewricht weer feilloos aan.
Mooi boek, verplichte kost voor de (super)rijken onder ons. **** (Roeland Dobbelaer)

Leestafel

Van Mersbergen is geen schrijver die zich bedient van gezwollen taal. Recht toe recht aan vertelt hij een op het oog eenvoudig verhaal, dat de lezer toch aan het denken zet. Ook tekent hij het dorpsleven, van dertig jaar geleden, en nu. Mooi in al zijn eenvoud. (Marjo)

Welk boek nu?

‘Moeder de vrouw’ vertelt je op een winters terras in de Alpen een ongelofelijk verhaal. Een gebeurtenis uit het verleden is nog steeds voelbaar in haar plattelandsdorp, wanneer een Japanner genaamd Murakami er op bezoek komt. Er zit veel in deze compacte roman: Oosterse wijsheden, afgewisseld met een sobere, efficiënte schrijfstijl. Je leest door om te weten wat in godsnaam de ‘onverwachte rijkdom’ is. En dan lees je het nog een keer om de mooie zinnen in je op te nemen. Om het contrast te zien tussen die afgemeten schrijfstijl en de damesblad-achtige verteltrant van de vrouwelijke vertelstem. (Wim Donkersloot)

Bunt blogt

Aan dat ‘zij en niemand anders’ merk je al dat het citaat qua taal niet helemaal correct is, maar dat is hoe Marlies praat: zij vertelt het verhaal aan een ‘jij’, al is het niet helemaal duidelijk wie dat is. Misschien is het de lezer wel.
Er zijn verschillende thema’s aan te wijzen in De onverwachte rijkdom van Altena. Het boek gaat over dromen die van je afgepakt worden en dromen die je waarmaakt. En dromen waar je een hek omheen zet. Over rijkdom die je deelt of die je voor jezelf houdt. Over bang zijn en durven. Niet voor niets is het laatste zinnetje in het boek: ‘Ik durf’.
In ieder geval is het Jan van Mersbergen wel heel goed gelukt om de stem van Marlies als vertelstem te gebruiken. Het is altijd prettig als een stem de toon geeft aan een boek, zoals bijvoorbeeld ook gebeurt in Van dode mannen win je niet (Walter van den Berg) of Wil (Jeroen Olyslaegers). De ongecompliceerde manier van vertellen bepaalt bij Van Mersbergen voor een groot deel de charme van het boek.
Om een of andere reden vind ik het werk van Van Mersbergen sympathiek. Misschien omdat het iets dorps heeft en in mij nog steeds het dorp leeft waar ik opgroeide. Misschien ook door het gebrek aan aanstellerij.
Dit boek past ook wel in de rij van de boeken die ik van Van Mersbergen las. De relatie tussen ouders en kinderen komt daarin vaak terug. Ook hier zie je ouders die veel overhebben voor hun kind en misschien juist daardoor kwetsbaar worden. Of misschien moet ik zeggen dat ouderliefde zowel iets goeds als iets slechts in iemand naar boven kan brengen. Juist in die dingen, waarin Van Mersbergen niet het onderwerp versimpelt, maar wel de taal eenvoudig houdt, is hij op zij best. (Teunis Bunt)

Hebban

Van Mersbergen heeft een origineel concept uitgewerkt voor het boek. Mar is verzot op cryptogrammen en elk hoofdstuk is opgebouwd rond één opgave uit het cryptogram dat Mar tijdens het vertellen van haar verhaal aan het oplossen is. De opgave is ook steeds de titel van het hoofdstuk. De liefhebber kan zo zelf ook meepuzzelen, wat bijzonder fijn is. De voorwaarde van de oude Rochat, namelijk dat de opbrengst van de Put met het dorp moet gedeeld worden, bezorgt Mar kopzorgen. Willem heeft een operatie nodig maar die kunnen ze niet betalen. Met de opbrengst van de Put zou dat wel kunnen. Maar dat staat haaks op de voorwaarde. Deze overweging tussen persoonlijke motieven en die van de gemeenschap, is wat Van Mersbergen uitwerkt en waarrond het verloop van het boek grotendeels draait. Het boek wordt luchtig gehouden. Feelgood primeert, wat ook blijkt uit de toevoeging van enkele emo-momenten in de eindfase. Het is een vlot verhaal waarin alle personages lief zijn voor elkaar. Een utopie, helaas, maar wel een mooie. (Marvin O.) ****


Collega-schrijvers

Herman Koch

Erg goed boek, mooi van toon, met een zeer geloofwaardige vrouwenstem. Je wilt echt weten hoe het afloopt met die mensen.

Marieke Lucas Rijneveld

Heel spannend en erg goed geschreven!

Özcan Akyol

Ik lees momenteel Altena van Jan van Mersbergen. Het is een uitstekend boek. De schrijver ken ik persoonlijk. Hij is heel goed in schrijven, carnaval vieren en bierdrinken. Soms combineert hij die zaken. Tip voor iedereen die dolende is.

Elke Geurts

‘Zo wordt ons langzaam duidelijk dat het hard werken is, een boek schrijven en alles wat daarbij hoort. Die redacteur zei: Het is metselen met ongelijke stenen. Dat heb ik onthouden. Probeer dan maar eens een net recht muurtje te bouwen.’
Dat heb jij gedaan. En hoe. Je hebt nette rechte muurtjes gebouwd. En toen – uit alle ongelijke stenen die je had, en een heleboel parels en diamanten, – een heel nieuwe wereld opgetrokken en die met ons gedeeld. De wereld van Mar en Frankie en Willem en Murakami. De wereld van de stad en het platteland. Het verschil tussen geven en nemen. Delen en vasthouden. De put en het meer. Ik bewonder jou enorm om je geweldige vakwerk.

Frans Pollux

Sjiek boek. Slim, subtiel en ontroerend. Heel af en toe komt de thrillerauteur zich bemoeien met de literatuur. ****

Marjoleine Oppenheim

Prachtig boek.

Nynke de Jong

****

Arjan Visser

Goed verhaal. Mooi opgebouwd ook.

Nick Klaessens

Geheel volgens verwachting genoten van weer een Van Mersbergen. ****

Hedwig Selles

Wat heb je een prachtig boek geschreven. Als ik het lees is het wonderlijk gebabbel, gevaarlijk gebabbel en zwaar en licht tegelijk. Dit boek verdient alle prijzen die er zijn.

Lucas Zandberg

Mooi verhaal, fijne bij de hoofdpersoon passende vertelstijl, na een tijdje vond ik het wat traag worden maar na de ontdekking van de *** kreeg het weer vaart…. Kortom, ik heb het met plezier gelezen.

Julien Ignatio

Ik voel steeds die genegenheid tussen de personages. Bijzonder.


Boekhandels

Libris

Een ode aan hard werken en simpel vakmanschap, een beetje mazzel en enorm geluk, trouw aan je omgeving, onbaatzuchtigheid, het ontsnappen aan veiligheid en mooie herinneringen. Zo soepel gecomponeerd dat het groot vakmanschap verraadt. (Jan Peter Prenger)

Koops Venlo

Ik moet eerlijk opbiechten dat ik dacht dat dit nieuwe werk in Griekenland zou afspelen. De kaft van het boek is nogal blauw wit en als je dan in gedachten de plaatsnaam Altena op dezelfde manier beklemtoont als Athene dan is het toch even een verrassing dat het een klein dorpje in de buurt van de Biesbosch blijkt te zijn. (…) Van Mersbergen ontving voor zijn laatste nieuwe werk zeer veel lovende kritieken, onder andere vijf sterren van het NRC. En dat is hem gegund want De onverwachte rijkdom van Altena is een heerlijke roman, in de zeer herkenbare stijl van Van Mersbergen. Wat doe je als je opeens een zeer onverwachte rijkdom ten deel valt. Zelf houden of delen. Je moet het boek lezen om er achter te komen. En dat is geen moeten, dat is mogen. Aanrader. (Rogier Knipscheer)

Post Scriptum Schiedam

Soms kunnen grote dingen heel klein beginnen. Als tuinier en tuinontwerper Frank met zijn zoontje op een snikhete dag in de verlaten dorpsstraat een Oosters uitziende heer zien, is dat het begin van een reeks gebeurtenissen die hun leven en dat van Franks vrouw Marlies op zijn kop zet. Het draait allemaal om een meer dat dertig jaar geleden door de toenmalige eigenaar afgesloten werd. Dat maakte een einde aan een lange reeks van heerlijke zomers aan dat meer voor het gehele dorp. Nu is die eigenaar overleden en zullen Frank en Marlies zijn geheimen leren kennen. Kunnen ze die voor zichzelf houden of moeten ze het met de gemeenschap delen?
Rond dit verhaal heeft Jan van Mersbergen een roman gevlochten vol van prachtige formuleringen, waarbij je al lezer ook gedreven wordt door de vraag: wat is er nu eigenlijk aan de hand? Maar ook de terugblik om de mooie zomers van vroeger, die nooit leken op te houden, is goed weergegeven.
Je gaat als lezer verlangen naar het leven buiten de randstad, in een dorp waar de mensen weinig woorden gebruiken, maar waar dat niets zegt over hun gedachten en drijfveren. Een nieuw genre: de polderroman.
Een prachtig verhaal over hoe je ermee om kan gaan als je leven opeens onherroepelijk verandert. (Gerben de Bruijn)

Rebers Zevenaar

Schitterend verhaal! Ik heb het met ontzettend veel plezier gelezen. (Ferry Visser)

den Boer Baarn

Fijn verhaal! (Gerda Aukes)

Blokker Heemstede

De onverwachte rijkdom van Altena is een geweldig boek! (Arno Koek)

’t Spui Vlissingen

Prachtig boek. Wij zijn het volledig eens met NRC, wat een heerlijk boek heb je afgeleverd en wat een eer dat je er bij ons over kwam vertellen! #vijfsterrenroman (Margreet de Haan / DWDD)

de Nieuwe Boekhandel Amsterdam

Ik las De onverwachte rijkdom van Altena in één dag uit! Kraakhelder verhaal. En eindelijk eens een boek waarin alles wél goed gaat (of toch niet?), met een lekkere spanningsboog en ook een mooie boodschap. Als er weer gestemd mag worden voor de Boekhandelsprijs, dan weet ik het al! (Monique Burger)

de Omslag Delft

Wat een waanzinnig goed en spannend boek! Spannend en roerend en zó mooi van stijl. Geniaal gevonden uitgangspunt, die cryptogrammen. Ik ben ervan overtuigd dat het heel snel in de landelijke top tien zal staan. (Trude Gerritsma)


Reacties

Eus Wijnhoven

Dan verandert op slag hun toekomst: een leven zonder financiële zorgen en misschien zelfs de gelegenheid Willem te laten opereren. Eén ding blijft echter knagen: moeten zij hun plots verworven rijkdom delen of houden zij die voor zichzelf? Moet Marlies niet gewoon de straf aanvaarden die God haar heeft toebedeeld?

De onverwachte rijkdom van Altena is geschreven in krachtige korte zinnen, of zoals Marlies stelt: ‘Eigenlijk wil ze (EW: Eveline) schrijven zoals de mensen hier praten, zoals we nu aan dit tafeltje zitten, hoe we kijken en van die korte woorden zeggen als Welk? En Hoe bedoel je? In plaats van Wat zeg je?’ Overal klinkt de muziek van Sade Adu in het hoofd van Marlies: My love is wider than Victoria Lake. Van Mersbergen geeft ieder hoofdstuk de opgave uit een cryptogram mee. Of je wilt of niet, je probeert als lezer het gewenste woord te vinden. Als voorproefje de volgende: Deze Italiaanse auto is Grieks. Dit is een makkelijke, maar er staan ook zeer lastige in. Die cryptische hoofdstuktitels zijn een goede vondst en sluiten mooi aan op de uitspraken en Aziatische fabels van die rare Japanse snuiter.

Ooit schreef Van Mersbergen me naar aanleiding van een recensie: ‘Een boek dat tegenvalt, heeft met verwachtingen te maken.’ Mijn verwachtingen van deze roman waren hooggespannen, mede dankzij lovende recensies. Die verwachtingen zijn helemaal uitgekomen! ****

Peter Bogert

Vanochtend De onverwachte rijkdom van Altena van @janmersbergen uitgelezen. Prachtig boek, bij vlagen herkenbaar, maar het belangrijkste is dat het je beetpakt en gaandeweg loslaat om je eigen weg te vinden. Heel mooi, wederom. ****

Gonny Gaakeer

De onverwachte rijkdom van Altena is een fijn boek!

Bart Hajo

Een pareltje van een roman

De titel doet vermoeden dat het een doktersroman is, maar het boek is beter dan dat. Veel beter. Het gaat over een klein gezin in een klein dorp, waarbij de karakters letterlijk en figuurlijk goed uit de klei komen. Ondanks dat het een ‘klein’ verhaal is gaat het niet benauwen. En ondanks dat er een aantal grote dingen gebeuren, weet het verhaal toch klein te blijven. En dat is best wel knap gedaan. De vertelvorm verward een klein beetje maar maakt ook erg nieuwsgierig. Al met al een boek dat zich laat lezen als een fijne autorit met een bevredigend einde. ****

Carla Doppegieter

31 maart jl. was ik bij een lezing van Jan bij boekhandel t Spui in Vlissingen. Hij vertelde daar over zijn boek  De onverwachte rijkdom van Altena. Was echt een leuke middag. Heb daar uiteraard het boek gekocht en laten signeren. Ik heb t gisteren uitgelezen en wil even laten weten dat ik ervan genoten heb. Wat een heerlijk boek ! Dankjewel Jan en de uitgeverij voor deze fijne leeservaring. Voornemens meer van hem te gaan lezen. Een positief bericht in deze vaak boze wereld!

Trea Scholten

Feelgood verhaal? Parodie op Gooische vrouwen? Sprookje? Dat is het allemaal ook. Maar vooral een knettergoed verhaal van Jan van Mersbergen over delen over iets doen voor jezelf of voor een ander. En als je het uit hebt, wil je weer opnieuw lezen. #aanrader

Gijsbert van der Beek (Altena College

Een prachtig boek! Omdat ik ook uit deze streek kom, zat er zowel geografisch als qua mentaliteit van de mensen veel herkenning in. Dat maakt het extra boeiend. Maar ook zonder die extra is het een rijk boek. Erg goed geschreven, de aandacht verslapte nooit bij mij. De titels met de cryptogrammen vond ik goed gevonden en triggerden telkens om mee te denken met het verhaal. De denk- en praatwereld van Mar komen echt en doorleefd over, geen poeha (want dat hoort inderdaad niet bij deze streek), maar gewoon en tegelijk bijzonder. Inderdaad, ook dat is een onverwachte rijkdom. En een hoop om over na te denken in een wereld waarin het alleen maar om ‘meer, meer, meer’ lijkt te gaan en om ‘ik, ik, ik’. En ook zoiets als: ‘Heb je wel in de gaten welke parels er op de bodem van je eigen hart liggen?’

Elle Lepoutre

Ik heb het ook gelezen en vond het erg mooi. De sfeer die je neerzet met het dorp en de put is heel sterk.

Hannie Visser-Kieboom

In het boek wordt de tegenstelling tussen stad en platteland, tussen Amsterdam en Altena nog eens uitvergroot door de beelden en zinnen die Van Mersbergen gebruikt in zijn boek. Over Amsterdam, over de uitgeverij waar alleen knappe blondines werken die om vier uur aan de borrel gaan met hun collega’s. Met als schril contrast Frankie, de hardwerkende man uit Altena die vijvers aanlegt en fonteinen repareert.
Wie iets meer weet van de achtergrond van romanschrijver Jan van Mersbergen zal zijn laatste boek ‘de onverwachte rijkdom van Altena’ met een andere blik lezen. Maar ook inwoners van Altena zelf zullen bij het lezen van de roman steeds stuiten op passages die vragen oproepen. Toch is de thematiek van het boek universeel, zeker in een tijd van eindeloze debatten of CEO’s zichzelf steeds rijkelijk mogen belonen met bonussen versus de ‘hardwerkende’ Nederlanders die moet sappelen. Want mag je rijkdom voor jezelf houden of moet je die juist delen met anderen om werkelijk rijk te worden.? Dat past dan wel weer mooi bij de bijbeltekst ‘Het is zaliger te geven dan te ontvangen’. Mooi, dat de hoofdpersoon Mar in het boek ook die keuze heeft gemaakt. Die boodschap weet Van Mersbergen goed voor het voetlicht te brengen in zijn boek.

Joost-Jan Kool

Mooi boek, heb er van genoten. Ook een bijzonder boek. Vooral die schat, bijna sprookjesachtig, een beetje onrealistisch wellicht, maar dat contrasteert weer mooi met de nuchterheid van de polder.

Susan Kruidhof

De stem van Mar kroop in mijn hoofd merkte ik. Een verteller tegen wie ik steeds wat terug wilde zeggen, een mooi effect.

Jannie Trouwborst

Ik heb vandaag voor het eerst in mijn leven een cryptogram op zitten lossen. Kwam een heel eind. Maar ga nu maar weer verder in De onverwachte rijkdom van Altena. Geslaagd boek!

André Platteel

Prachtig, die woordpuzzels die het verhaal ontregelen en verdiepen. Het is jouw verhaal, en je hebt er controle over. Ik laat me gewillig meevoeren.

Jan van Mersbergen