In Barcelona zei de uitgeefster dat niemand wist hoeveel mensen er zouden komen, we zouden wel zien.

Ik vond het wel prima. Ik was helemaal naar Spanje gevlogen, ik had een hotelkamer aan zo’n typisch vierkant kruispunt waarvan het maar een paar blokken was naar de Sagrada Família, en we zouden na de presentatie gaan eten ergens aan zee, en daar keek ik vooral naar uit want eten in Spanje kan heel lekker en gezellig zijn.

Er kwamen wel wat mensen, meer dan ik in ieder geval verwacht had. Het was een prachtige boekwinkel, met achterin een zaaltje waar langs een wand hoge bomen groeiden. Nu weet ik niet meer precies of dat werkelijk bomen waren, ze waren in ieder geval groot en groen. Een boekwinkel in Barcelona in een kas, ik vond het aannemelijk.

Wat bijzonder was: het ging om de Catalaanse vertaling. Ik moest niet de fout maken te praten over Spaans. Dat was een apart boekje. Niemand van de uitgeverij had dat boekje bij zich, het was hier alleen Catalaans.

Het was alsof ik een buitenlandse schrijver was, op bezoek in Friesland, en mijn vertaling was in het Nederlands, maar ook in het Fries. En in Friesland was het dus alleen Fries. Niks anders.

De pers was Catalaans, de vlag was Catalaans, het eten was Catalaans, hoorde ik later. Ik vond het goed te begrijpen dat er twee talen zijn, twee landen binnen één land, maar mijn boek was eerst Nederlands, en daar ging het mij om. Het was een vertaling van een Nederlands boek. Dat leken de Catalanen te vergeten. Het was geen Nederlands boek over een Zuid-Nederlands volksfeest, het was nu opeens een Catalaans boek, en zeker geen Spaans boek.

Ik stookte het vuurtje verder niet op. Ik liet ze er maar mee zitten, met hun starre ideeën die vast een achtergrond hebben, maar daar kunnen schrijvers uit andere landen niks aan doen. Vertalingen gaan over verbinden: mijn boek kon nu in Spanje gelezen worden, sorry, in Catalonië.

Ik kon me niet aan de indruk onttrekken dat de meeste Catalanen prima met Spaans uit de voeten kunnen, zoals de meeste Friezen ook wel Nederlands kunnen praten en lezen. Ze willen het alleen niet. Vandaar twee boekjes. Mijn vertaling werd ingezet in die koppigheid.

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen