Afgelopen weekend opende de boekenbijlage van de Volkskrant met een interview met Alessandro Baricco. Italiaans schrijver die ik vooral ken van zijn romans, het interview was naar aanleiding van een nieuw non-fictieboek dat moeilijk te duiden is. Een soort groot essay.
Opvallend aan het interview is de overweldigende hoeveelheid dwepende typeringen over de schrijver. Tel mee:

‘Alessandro Baricco, die wereldroem verwierf met De barbaren…’
‘…een interview met een gewichtig schrijver.’
‘Een van de grootste Italiaanse schrijvers sinds Italo Calvino, Primo Levi en Umberto Eco…’
‘Al in zijn bejubelde essaybundel De barbaren…’
‘Het boek zou de auteur uit Turijn wereldberoemd maken en een van de meest gevraagde essayisten van Europa.’
‘Alessandro Baricco is niet alleen romanschrijver, hij staat tevens aan het hoofd van de Scuola Holden in Turijn.’
‘En van Alessandro Baricco zelf natuurlijk, een van de belangrijkste schrijvers, intellectuelen, essayisten, regisseurs en televisiepersoonlijkheden van het land.’
‘In de aparte bio (Wie is Alessandro Baricco?): Baricco is een van de bekendste Italiaanse intellectuelen, die geregeld op televisie verschijnt.’

Bijna tien typeringen uitgesmeerd over een paar kolommen, die mij vertellen: Jeetje, wat een man!
Een van de grootste belangrijkste bekendste bejubelde meest gevraagde wereldberoemde schrijvers van wereldroem, die ook nog hoofd van een school is en op tv komt, en hij woont in Turijn.
Uit de tekst blijkt wel hoe moeilijk het was de man te strikken: ‘Zo werd dit interview twee keer verzet. De eerste keer omdat hij zijn boek moest afmaken, de tweede keer omdat hij een afspraak had met de Franse president Emmanuel Macron.’
Wat is die man belangrijk! Maar wij hebben hem. Ook op de foto!
Het interview gaat zijdelings over de elite en het verschuiven van kunst naar behapbare cultuur: moeilijke wijn is in Californië Hollywood-wijn geworden, licht en simpel. Moeilijk te doorgronden verdedigend Italiaans voetbal is door het huidige Ajax voetbal geworden dat in één keer schoonheid blootlegt – een vreselijke vergelijking, maar goed.
Het interview gaat ook over lezen, ondanks dat er geen woord in staat over de romans van Baricco. Lezen is een vreemde bezigheid, als er ook wat anders te kiezen valt. Het interview is afgenomen door Jarl van der Ploeg, die de grote Italiaanse intellectueel over het lezen van een boek vraagt: ‘Je begint op bladzijde 1, eindigt op de laatste bladzijde en ondertussen kun je niets anders doen dan lezen van links naar rechts. Dat is best saai.’
Best saai.
Moeilijke boeken, die worden aan de kant geschoven, niet door makkelijke boeken maar door Netflix, de moderne manier van verhalen vertellen.
Dus gaat het grote essay van Baricco over deze positie van het boek, maar waarom moet een krant hier in DWDD-taal over mee kwebbelen, met groots en belangrijk en geweldig en bejubeld?
Kranten zwoegen in een markt. Tv-series en instagram zijn niet alleen de concurrenten van het boek, ook van de krant.
Kranten publiceren geen interviews met Italiaanse schrijvers om die schrijver of om zijn boek, ze kunnen zich middels dat interview afzetten tegen de andere kranten die geen interview met die schrijver hebben. Die positie moet benadrukt.
Ik begrijp dat de krant trots is op dit interview. Vooral moeten de lezers weten: wij hebben de allergrootste buitenlandse schrijver. Die man neerzetten als een schrijver die net als alle andere schrijvers piekert en probeert, die denkt en doet, die soms uit wanhoop onder de douche gaat staan om na te kunnen denken over een linkje dat nu nog ontbreekt maar wel in het boek moet, die alle platte media-aandacht deprimerend vindt en vluchtig, die onzeker is soms en het ook moeilijk vindt een boek te schrijven – wat hij zelf in zijn antwoorden wel probeert – is niet de bedoeling.
De lezer wordt overdonderd met de grootheid van deze schrijver, en volgende week weer met de grootheid van een andere schrijver.

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen