Er zijn muzikanten die ik vroeger veel beluisterde, jarenlang niet meer, en nu opeens wel weer. Zo zette ik afgelopen dinsdag het nieuwe album van Bob Dylan op. Ik noem hem altijd Zimmerman. Zijn echte naam is Robert Allen Zimmerman.
Ik had zijn Time out of mind heel veel gehoord, dat vond ik een mooie plaat. De nieuwe zette ik op zonder verwachtingen. Live klinkt Dylan altijd beroerd. Hij heeft een deuntje nodig, en tekst. Heel veel mooie tekst, die hem de Nobelprijs voor Literatuur schonk, zeer terecht overigens.
Dus ik luisterde.
Het derde liedje op de nieuwe plaat heet My own version of you. Het liedje duurt bijna zeven minuten. Kleine swing, gitaardeuntje, lekker ritme, en vooral een eindeloos mijmerend verhaal.
Ik zocht de tekst op. Ik las mee. Ik begreep er nog niet veel van. Ik luisterde opnieuw.
De tekst telt 700 woorden. Dat zegt de meeste mensen niet zo veel, maar ik durf te zeggen dat het voor een lied heel veel is. Yesterday van The Beatles telt zes stukjes van 20 woorden, en dan is het laatste stukje een herhaling. Frans Bauers beroemde Heb je even voor mij telt nog geen 200 woorden, en de laatste drie keer zijn herhalingen van het refrein. Zonder de herhaling: 100 woorden.
Nu willen The Beatles en Frans Bauer me een verhaaltje vertellen, Bob Dylan vertelt me een verhaal.
Geen herhalingen, een doorlopend beeldend en sterk en soms onbegrijpelijk verhaal, dat ik de volgende dag weer wilde horen. Vragen, duisternis, openheid, opmerkingen en aanwijzingen, voornemens. Van alles komt langs. Over maken, gokken met auto’s, gokken, over het tot leven wekken van iemand die voelt zoals hij zelf. Over dat je iets wilt doen dat de gehele mensheid goed doet, over problemen, over je stoten aan de muur. Over wat Julius Ceasar deed. Beelden, beelden, beelden, in woorden, op een deuntje.
In een recensie las ik dat dit album van Dylan precies is wat we op dit moment nodig hebben. Ben ik het mee eens, al werd er niet uitgelegd waarom.
Bart Chabot en een van zijn zonen mochten op tv vertellen wat er zo goed is aan deze nieuwe Dylan. De presentatrice noemde het album fantastisch, en vijf sterren, en ‘Nou wat goed’. Vader Chabot herhaalde een paar keer dat het een meesterwerk is. Tussen de superlatieven door wist Bart Chabot te vertellen dat dit een mozaïek van Amerika is en dat ‘je denkt dat het ergste achter de rug is, maar het ergste moet nog komen’. Dat geeft wel een beeld.
Al bij dat ene liedje voel ik dat de openheid en de stem en het ritme en de zeggingskracht niet gauw overtroffen zullen worden in teksten die proberen de hedendaagse woede en verbazing onder woorden te brengen. Ik heb er al heel wat voorbij zien komen en dat verandert nu vrijwel allemaal in nietszeggend ijdel gedoe waar we over drie maanden niks meer van horen. Goede bedoelingen, maar de plank wordt misgeslagen.
Dylan bewijst dat het wel kan. Iets zeggen over deze tijd. In woorden, in een grap, in een mening en vooral in heel veel open vragen. En in een verhaal. Dat laatste wordt voor het gemak maar overgeslagen als we het willen hebben over de grote onderwerpen van deze tijd. Jammer. Verhalen blijven namelijk wel hangen.
Het was nog maar één liedje van dit nieuwe album. Ik luisterde er een paar keer naar. Dat ene liedje. Op het album staan er negen en op de B-kant nog een heel lang nummer van ruim een kwartier dat bijna 1.400 woorden telt, dubbel zo lang! Maar ik luisterde opnieuw My own version of you.
Daarna ging ik zelf schrijven.

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen