Vorig weekend belde Gilles van de Loo me op en hadden we opeens een plan. Om de maand organiseren we in café Helmers De Vertellers van Helmers, avonden met fantastische gasten die hun favoriete verhaal voorlezen, en de editie van maart en waarschijnlijk ook die van mei kunnen niet doorgaan. Het café is dicht.
We missen die avonden, we missen de kroeg. Zoals bekend probeerden we met een paar schrijvers een online borrel te houden, dat werkte wel aardig maar was ook ongemakkelijk. We missen gewoon het bij elkaar hangen, het bier drinken en rondjes geven en rondjes nemen. Gewoon ergens zitten en iemand vraagt: Wil jij ook wat drinken?
Afgelopen maand had ik al een keer laten vallen iets voor Helmers op touw te zetten, om de kroeg te helpen en bij te staan. Gilles zei nu: We kunnen de vertellingen filmen en dat verspreiden.
Goed idee. We denken er over na, maandag verder.
Die maandag was het idee eigenlijk al helemaal rond. Een aantal schrijvers en acteurs die al gelezen hadden bij ons op het rode bankje en gasten die gepland stonden zouden we vragen naar de lege kroeg te komen en een kroeg- of horecaverhaal te lezen. Dat zou vastgelegd worden en verspreid. Lezen in de horeca, die dicht is. Zo konden we de horeca een hart onder de riem steken met onze eigen middelen.
Waar verspreid?
Gilles schrijft over restaurants voor het Parool, dus die link was gauw gelegd. Het plan werd voorgelegd en de krant zei meteen ja.
Op maandag regelde Gilles een cameraman en editor, op maandagavond stuurde ik verzoeken rond aan mogelijke voorlezers. Op dinsdag was de kroeg geregeld, stond de cameraploeg klaar en had ik een lijst van vijftien bijzondere gasten die allemaal belangeloos mee wilden doen en daarnaast een aantal sympathieke reacties van gasten die helaas niet konden.
Woensdag een planning maken, donderdagmiddag draaien.
Die dagen merkte ik weer hoe vermoeiend productiewerk is, het moet nu eenmaal goed geregeld worden, anders wordt de draaidag een vervelende dag. Ik merkte daarnaast dat het veel energie geeft om in een weekje een plan te maken en dat uit de grond te stampen. Dat gewoon allemaal te doen, in deze moeilijke tijd die mensen bij elkaar brengt en mogelijkheden biedt. Ergens maakt deze tijd zo’n project makkelijker: iedereen heeft tijd, schrijvers en acteurs zijn blij dat ze even de deur uit kunnen, dat ze iets kunnen doen.
En daar zit meteen het vreemde van zo’n project: op welke manier verschilt het van een coronalied dat door honderd min of meer bekende Nederlanders gezongen wordt om het hele land een hart onder de riem te steken? Dat lied kreeg veel kritiek. Begrijpelijk, want niemand zit in deze tijden te wachten op Gordon die zuchtend en intens ingeleefd zingt over een zon of over hoe erg het voor ons allemaal is, en voor hem misschien wel het allerergst.
Een project dat staat of valt bij goodwill, dat moet gebracht worden zonder dat de deelnemers zichzelf vooraan zetten maar wel op een manier waaruit waardering blijkt. Moeilijk en delicaat evenwicht. Misschien was ons voordeel: Gordon hoefden we niet te vragen, we hadden al betere gasten.
De draaidag was vreemd: anderhalve meter afstand houden is in de supermarkt of op straat soms al een probleem, in een kroeg is het heel erg moeilijk. Iedereen had een vast hoekje, de cameraman links, Gilles bij de camera achter de bar, ik ontving de gasten die kwamen voorlezen buiten bij een statafel en de gasten konden een stukje tussen de zijdeur en de bar gebruiken. Geen handjes geven, geen normale begroetingen, van veraf spreken met elkaar. Proosten op afstand na afloop. Precies als je elkaar even vast wilt houden.
Dank iedereen die mee heeft gedaan: Hanneke Groenteman, Arthur van den Boogaard, Femke van der Laan, Thomas Heerma van Voss, Cynthia Abma, Ilse Warringa, Maartje Wortel, Marjan Mudder, Saskia Temmink, Martin Schwab, Gonny Gaakeer, Ivo Victoria, Raymond van de Klundert en Carly Wijs. Ook dank aan Matthijs Immink voor het voortreffelijke camerawerk.
In de loop van deze week zijn de filmpjes te zien op de site van het Parool.

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen