Het is misschien een beetje vroeg in het jaar, maar ik zeg het toch: Zwarte zomer is een van de beste boeken die ik dit jaar las. In ieder geval het beste boek dat ik tot nu toe las. Ik las romans en thrillers, Nederlands en vertaald, maar geen enkel boek dwong me in een leesdrive zoals deze thriller, de tweede van M.W. Craven, en de eerste die in het Nederlands vertaald is (door Fons Oltheten). Ze zeggen wel eens over een boek: ‘Leest als een trein,’ en aan die uitdrukking heb ik meestal een hekel omdat het vaak onnozele boeken betreft die de lezer niet laten nadenken waardoor het verhaal zich achteloos voltrekt. Zwarte zomer is een thriller waarbij je iedere zin tot je door moet laten dringen, en toch is het lezen op tempo. Knappe combinatie.

In recensies over thrillers wordt altijd het verhaal verteld: wie de hoofdpersoon is, wat hij onderzoekt, wie zijn tegenspelers zijn. In Zwarte zomer gaat het in het kort om een kok in Noord Engeland die veroordeeld is voor de moord op zijn dochter, door toedoen van rechercheur Poe, en dat meisje komt zes jaar later plots aanlopen. Goed gegeven. Ze is niet dood, of is dit iemand anders? En waarom heeft ze vlak voor ze weer opdook uitzonderlijk zeldzame truffels gegeten?

Die vragen blijft heel lang spelen en naast de chefkok, die nu vrijkomt, zijn er nog een tiental personages: zijn souschef, het vriendje van de dochter, toeleveranciers, en natuurlijk verschillende betrokkenen aan de kant van de politie: compagnon Bradshaw, een leuk, slim en sociaal onhandig personage, en een paar nukkige politiemensen die Poe tegenwerken, en de hond van Poe niet te vergeten. Veel personages, een ingewikkelde puzzel.

Nu zijn stukjes over boeken waarin niet uitgelegd wordt wat een boek zo goed, of zo miserabel, heel erg vervelend, maar over deze thriller ga ik niet uitgebreid uitwijden. Verhaal, personages, decor, details, spanning, alles meer dan in orde. Wat het boek drijft is de kordate opbouw in 68 ongeveer even lange hoofdstukjes, steeds een bladzijde of vier, die net weer iets aan informatie geven, en echt dwingen om verder te lezen. Beetje bij beetje ontrafelt zich het verhaal, de opzet, en komt de oplossing dichterbij. Als een lezer wil ontdekken wat de kracht van een goed geschreven thriller is, en wat het plezier van het lezen van zo’n thriller kan zijn, dan is Zwarte zomer een schoolvoorbeeld.

Meestal noteer ik tijdens het lezen zinnetjes uit een boek die ik in een stukje opvoer als voorbeelden die aantonen hoe een personage wordt neergezet, hoe het ritme van een mooie zin loopt, wat me aan het denken zet. Daar had ik bij Zwarte zomer helemaal geen tijd voor. Dat zegt wel genoeg. Wel begreep ik dat deze thriller is geschreven door vanuit één situatie helemaal terug te denken naar het begin – de misdaad, en zo terugredenerend het verhaal te construeren. Hopelijk worden de andere delen in de reeks Washington Poe en Tilly Bradshaw ook vertaald.

«
»

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen