Die keer dat we met drie schrijvers en drie acteurs in een programma op Lowlands stonden was erg plezierig: de acteurs lazen de teksten, de schrijvers hoefden alleen maar in het zaaltje te zitten, tussen de meisjes die voor Waldemar Toornstra waren gekomen, en dat waren er heel veel.
Toen ik net twee boeken had geschreven durfde ik niet voor te lezen. Voor een publiek gaan staan, met een stuk van mijn roman, dat leek me onzinnig. Een roman, zeker de romans die ik schreef toen ik begin dertig was, lenen zich erg slecht om voor te lezen. Die hebben allemaal een verteller op afstand, en als dat opeens een voorleesstem wordt, met alles er verder bij in een zaaltje, jouw eigen fysieke aanwezigheid, dat werd heel raar.
Ik liet wel eens acteurs voorlezen. Helmert Woudenberg kende ik uit de tijd voordat ik boeken schreef en in het theater werkte, lange tijd bij een klein theatertje in de Pijp waar erg veel theatergroepen langs kwamen, daarvoor bij festivals en groepen die langs theaters gingen. Op die manier leerde ik het kleine theaterwereldje gauw kennen. Ik vond toen dat acteurs altijd beter voor konden lezen dan de schrijvers zelf. Nu denk ik dat ik me redelijk kan redden, maar die keer bij Lowlands, in 2013, waren er dus weer acteurs ingehuurd.
Mensje van Keulen had ook wat teksten geleverd, die werden erg goed voorgelezen door Georgina Verbaan. Mensje was toen al een jaar of zeventig. We zouden samen naar de polder rijden. Ik fietste naar haar huis, van daar met haar auto naar Biddinghuizen. Bij Lowlands is het altijd een gedoe om binnen te komen, zelfs bij de artiesteningang. Je moet papieren hebben, mailtjes, polsbandjes ophalen, bonnetjes. Daarna moet je door de stoffige backstage bij het tentje zien te komen. Met Mensje lukte dat allemaal heel goed.
We kletsten wat, we hadden de tijd. Haar manier van praten en haar omgang verschilt niet veel van haar teksten, van haar vertelstem. Daar hou ik van. Er zijn schrijvers die heel normaal met je praten als je ze ergens tegenkomt, maar als ze gaan tikken dan wringen hun handen er plots vreselijk vormelijke vertelstemmen uit die dus, denk ik, erg ver van de schrijver zelf af staan.
Het was dus heel druk in het benauwde tentje. Georgina wist het directe en in mijn herinnering behoorlijk smerige verhaal van Mensje bij het publiek te brengen op een manier die de jonge mensen het konden voelen. Leuke reacties dus.
Jochum ten Haaf las mijn teksten. Dat deed hij bijzonder goed. Toen het allemaal weer achter de rug was dronken we wat in de backstage waar de koelkast op slot zat. Wilde je iets hebben dan moest je eerst de man met de sleutel zien te vinden.

»

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen