Met mijn dochter maakte ik maandagavond de afspraak: als het Jeugdjournaal begint met het songfestival, dan zet ik de tv uit.
Het Jeugdjournaal begon met het songfestival, maar het ging over pesten dus ik zette de tv maar niet uit. Anders zou dat dan weer pesten zijn.
Wat bleek: de winnaar van het songfestival was vroeger gepest. Duncan Lauwrence was een stevige jongen, zei hij zelf. Er kwam een foto in beeld. Hij was een dik ventje met hangende schouders in een lelijk shirt.
Die wordt gepest, weet direct iedereen.
Het verhaal van het Jeugdjournaal over pesten is altijd: pesten is verkeerd, pesten mag niet. Er komen kinderen voor de camera die zeggen: Pesten is slecht. In onze klas wordt niet gepest, maar elders gebeurt dat wel, andere kinderen doen dat wel, en dat mag niet. Is heel slecht.
Kinderen aan het woord laten over pesten is een heel slecht idee. Kinderen hebben pesten uitgevonden. Kinderen reageren op iedere impuls, vooral op uiterlijk, vanuit een discutabele moraal, heel direct. Iemand met gek haar, dan roep je meteen: Dat haar! Iemand die heel klein is, daar ga je bij staan lachen. Iemand met een grote neus, dat moet je direct nog verder vergroten en daar de nadruk op leggen. Stotteren, mank lopen, een pukkel, snotneus, een verkeerde trui, niet de juiste apps… pesten!
Dat is niet erg, dat zijn kinderen. Het is ook niet erg dat een gier lijken pikt. Het is de aard, en het voordeel van mensen: langzaam verandert het. Pesten houdt op als die kinderen volwassen zijn, meestal.
Het verhaal dat het Jeugdjourmaal ook iedere keer vertelt: er zijn veel beroemde mensen die gepest zijn. Naast Duncan Lauwrence zijn ook Ed Sheeran en Lady Gaga vroeger gepest. Maar, zo is het verhaal, nu zijn ze beroemd en hebben ze die pesters van vroeger dus even lekker een hak gezet.
Dat verhaal is nog treuriger dan het pesten zelf, omdat alleen de succesvolle mensen die gepest zijn het kunnen vertellen. Het werkelijke verhaal van pesten is dat het in iedere klas gebeurt en dat er mensen zijn die vroeger werden gepest en die nu nog steeds gepest worden. Dat gebeurt dan door kinderen die niet volwassen zijn geworden en geen empathie of inlevingsvermogen ontwikkeld hebben. Dat zijn er heel veel.
Zoek die mensen eens op, Jeugdjournaal. Laat de brave kindertjes die al een hele week iedere dag het nieuws over hun held Duncan Lauwrence gevolgd hebben, van de eerste repetitie tot de overwinning en zijn pesten twee dagen na de overwinning, laat die kinderen zien dat er mensen zijn die al vijftig jaar gepest worden en die nog steeds iedere dag gepest worden (ik hoor daar niet bij overigens).

Jan van Mersbergen

Jan van Mersbergen