Voor ik met vakantie ging kocht ik een stapel thrillers, bij tweedehands winkels en op internet, allemaal oude boeken voor één of twee euro, en toen we eenmaal in de Eifel waren las ik de vertaling van The silence of the lambs, van Thomas Harris. Hij heeft in de jaren zeventig een boek geschreven dat niet over Hannibal Lecter ging, maar daarna schreef hij alleen over de psychiater die ook kannibaal was, en weerzinwekkend moordenaar, zoals de flaptekst hem aankondigt. Het klopt helemaal, die typering. En het boek is geweldig goed, heel helder geschreven, zeer spannende opbouw, en steeds tijdens het lezen vroeg ik me af waarom er zo veel boeken zijn zonder die spanning. Zonder een drive of een plot, alleen maar sfeer en tekst en trage handelingen. Ik heb die boeken zelf ook geschreven, en Harris liet me de vraag stellen: Waarom zonder die echte spanning die je hart sneller laat kloppen? Een vervelende vraag die mijn eigen schrijven onder de loep nam, en die The silence of the lambs tot een bijzondere norm maakte, iets waar ik nu gelukkig weer vanaf ben. Een van de beschrijvingen is me bijgebleven. Hannibal Lecter takelde een slachtoffer flink toe en die man werd gevonden en Harris komt daarna met een briefing tussen hoofdpersonage Clarice Starling en een andere agent, en hij schrijft alleen dat ‘ze zijn ene oog hebben weten te redden’. Verder niks. De brute moord is niet beschreven, het genot dat Lecter eraan beleefde ook niet, dat kwam eerder tussen de regels door al aan bod, het slachtoffer wordt minimaal benoemd in dit gesprek. Geen bloed, vlees, snijden, geen horror. Wel spanning. Aan die ijzersterke beschrijving moet ik steeds denken, ook vandaag, als ik hoofdstuk zes van mijn roman herschrijf, hoofdstuk zes van de achttien.

«

Jan van Mersbergen

16 Responses to “zijn ene oog”

Jan van Mersbergen